Word lid

De echte waarde van data ontsluiten

Verder lezen
Unlocking the true value of data

De echte waarde van data ontsluiten

De waarde van datadelen

Elke dag worden er enorme hoeveelheden data gegenereerd. Door het toenemende gebruik van technologieën zoals sociale media, clouddiensten en het Internet of Things nemen deze hoeveelheden exponentieel toe. De wereldwijde hoeveelheid data bedraagt naar verwachting in 2025 maar liefst 175 zettabytes.

Data is de nieuwe olie, maar dan beter: het heeft namelijk als uniek kenmerk dat het gemakkelijk te delen en hergebruiken is. Eén dataset kan een onbeperkt aantal applicaties tegelijkertijd ondersteunen. Dit betekent dat één dataset tegelijkertijd economische en maatschappelijke waarde kan creëren in meerdere contexten. De echte waarde van data kan daarom alleen worden gerealiseerd als data wordt gedeeld en hergebruikt in de gehele digitale economie.

Als data op grote schaal wordt gedeeld, krijgen organisaties toegang tot nieuwe databronnen die ze kunnen gebruiken om nieuwe waarde voor hun organisatie te creëren, zoals efficiëntere processen, verbeterd risicomanagement en het ontwikkelen van nieuwe producten. Het delen van data tussen sectoren of domeinen kan ook een belangrijke bijdrage leveren aan maatschappelijke thema’s zoals de opkomst van smart cities, digitalisering van de zorg, smart mobility en de energietransitie. Deze nieuwe waardecreatie kan in totaal leiden tot een extra BNP-groei van maximaal 1% voor Nederland en een vergelijkbare groei voor andere EU-lidstaten.

De uitdagingen van datadelen overwinnen

Er moeten verschillende faciliteiten beschikbaar zijn om het delen van data tussen organisaties mogelijk te maken. Dit varieert van gezamenlijke tools, processen en standaarden tot digitaal vertrouwen tussen actoren. Deze faciliteiten voor het delen van data worden in toenemende mate aangeboden door grote, commerciële platforms. Organisaties kunnen hierdoor datadelen, maar het zorgt ook vaak voor een “winner-takes-most”-situatie, waarbij commerciële platforms bepaalde markten domineren. Door hun dominante positie hebben deze ‘digitale kampioenen’ controle over waardevolle data en kunnen zij er de meeste waarde uit halen, terwijl ze de controle van de rechthebbende consument of organisatie beperken.

Er bestaat ook een alternatief model dat de vereiste faciliteiten voor het delen van data biedt. In verschillende sectoren en domeinen heeft een aantal marktspelers gezamenlijk  duidelijke multilaterale afspraken ontwikkeld over de zakelijke, juridische, operationele, functionele en technische voorwaarden waaronder data wordt gedeeld en zich hieraan gecommitteerd. Deze afspraken worden beheerd door een bestuursorgaan waarbij de besluitvorming vaak wordt beïnvloed door de leden van het initiatief. Aangezien deze samenwerkingsverbanden meestal een volledige waardeketen vertegenwoordigen, is het doel vaak om de waardecreatie van data voor alle betrokken actoren te maximaliseren, in plaats van de waarde voor één commerciële partij.

Veel van dit soort datadeelinitiatieven zijn gericht op een specifieke sector of specifiek domein. Door gemeenschappelijke, multilaterale faciliteiten te bieden zoals technische standaarden, tooling, standaard contracten en een collectief bestuur, maken ze het naadloos en schaalbaar delen van data tussen organisaties in een sector of domein mogelijk. Hoewel de focus van deze initiatieven op een sector of domein vaak erg nuttig is, kan er veel meer waarde uit data worden gehaald als het delen van data niet alleen binnen, maar ook tussen sectoren en domeinen mogelijk zou zijn. Interoperabiliteit tussen bestaande en toekomstige domeinspecifieke initiatieven zal een veelvoud aan nieuwe use cases met betrekking tot datadelen mogelijk maken.

De Data Sharing Coalition bouwt voort op bestaande datadeelinitiatieven om datadelen tussen domeinen mogelijk te maken. Door multilaterale interoperabiliteit tussen bestaande en toekomstige datadeelinitiatieven te realiseren met datasoevereiniteit als kernprincipe, kunnen partijen uit verschillende sectoren en domeinen gemakkelijk data met elkaar delen, waardoor aanzienlijke economische en maatschappelijke waarde wordt ontgrendeld.